مک از آغاز تا کنون

مکینتاش که در عهد کامپیوترهای صرفاً متنی و به صورتی کاملاً گرافیکی متولد شده بود، چند روز پیش بیست و پنجمین سال تولدش را با سابقه فروشی عالی و اعتباری بالا جشن گرفت. چیزی که در مورد مک جالب است 25 سالگی آن است. عددی که در صنعت کامپیوتر بسیار بزرگ است. طراحی اولیه، بی‌نیاز از دستورات متنی و در اواخر دهه 70 توسط کارمند شرکت اپل، جف راسکین انجام گرفت. اولین مکینتاش در 24 ژانویه 1984 و با تکیه بر مفاهیمی چون اشاره‌گر موس، دسکتاپ پنجره‌ای، آیکون و فولدر معرفی شد. البته اولین در نوع خود نبود. لیزا که فقط یک سال قبل معرفی شده بود نیز این مفاهیم را در بر داشت اما قیمت لیزا حدود 2500 دلار بود که تقریباً 4 برابر مکینتاش می‌شد و هیچگاه کاربردی نگشت.

مراسم پرده‌برداری از اولین مکینتاش در سال ۱۹۸۴ توسط استیو جابز جوان

این طراحی که پدر کامپیوترهای مدرن امروزی محسوب می‌شود برای کسب اقبال عمومی باید تلاش بسیاری می‌کرد، چرا که هنوز بسیاری توانایی پذیرش ابزار کنترلی موس و قیمت مکینتاش را نداشتند. رابط گرافیکی آن نه تنها یک بدعت بزرگ بود که ساده انگاشته شده بود بلکه سد بزرگی در برابر توسعه نرم‌افزاری آن هم بود. تولید و توسعه نرم‌افزارهای متنی به مراتب ساده‌تر بود. در این بین افزایش اختلاف استیو جابز، یکی از مؤسسان اپل با مدیرعامل وقت، جان اسکولی باعث خروج اجباری او در سال 1985 شد.
وجهه اولیه مک به عنوان یکی از اولین تولیدکنندگان محتوا در مقابل ویندوز که پردازنده چندکاره بدی شمرده می‌شد و اغلب کامپیوترهای غیر مک که از خط فرمان استفاده می‌کردند، بسیار بالا بود. مک از نمایش رنگی، قابلیت گسترش و هارد درایو بهره می‌برد و حتی اولین نسخه از کامپیوترهای قابل حمل هم در فرم مکینتاش در سال 1989 ارائه شد که البته 7 کیلوگرم وزن و 6500 دلار قیمت داشت. تکنولوژی باتری آن هنوز به قدری خام بود که در صورت اتمام باتری، سیستم نمی‌توانست از برق AC استفاده کند.

اولین مکینتاش قابل حمل ۱۹۸۹ تا ۱۹۹۱

اما دهه 90 برای مک بسیار پر پیچ و خم بود. با وجود طراحی PowerBook 100 در سال 1991 و سیستم عامل 32 بیت System 7 در همان سال، اپل به چالش‌های جدی کشیده شد. ظهور Windows 3 مایکروسافت و بعد از آن Windows 95 برتری مک را از او گرفت. مردم با PCها تجربه‌ای به مراتب بهتر از مک داشتند. از سال 1995 به بعد ویندوز قابلیت Multi-Tasking واقعی داشت در حالیکه Mac OS بر حسب اینکه برنامه‌ها در پس‌زمینه چگونه اجرا شوند، دچار محدودیت‌هایی بود.
آخرین مرزهای کارآیی قابل ملاحظه مک هم با ظهور اینتل در دهه 90 رو به سایش گذاشت. رویکرد اپل به محصولات گران و پرسود، بسیاری از کاربران را از مک متوجه PCهای ارزان قیمت‌تر و حالا کاراتر کرد. کاهش سهم بازار اپل آنقدر شدید بود که بسیاری از ناظران در اواسط دهه 90 کار اپل را تمام شده می‌پنداشتند. اما وقایع آخر دهه 90 سرنوشت دیگری را طلب می‌کردند.
پس از بازگشت استیو جابز به اپل ابتدا به عنوان مدیرعامل موقت و سپس دائم، اپل اولین iMac را با طراحی خاص که علائق جدید را بر می‌انگیخت و با جذابیتی بی‌ریا و راحت، در سال 1998 معرفی کرد و فرصت‌های جدیدی را بر روی خود گشود. از آن زمان اپل همیشه مک را به عنوان کامپیوتری جذاب و ساده نگه داشت و متناوباً طراحی یا تکنولوژی جدیدی را باب می‌کرد. مک در استفاده از USB و Wi-Fi اولین نبود ولی در ترغیب و رواجشان سهمی به سزا داشت. نت بوکهای نازک و عریض هم محبوبیت خود را مدیون PowerBook تیتانیوم G4 در سال 2001 هستند. ظاهر Mac OS X به اپل سیستم عامل مدرنی داد که در قابلیت‌هایی چون افکت‌های 3D، ویجت‌ها برای دسترسی سریع و همگام کردن درخود دیوایس Built-in Device Syncing، اولین بود.

iMac G3 ۱۹۹۸

در اوایل قرن 21 مک‌ها مجبور به تقلای زیادی بودند. Power Mac G4 Cube هنوز هم به عنوان یکی از طراحی‌های منحصر به فرد، بی‌نظیر است. اما عقب بودن توسعه PowerPC توسط IBM و موتورولا اغلب اپل را دچار نبردی برای جبران اختلاف کارایی می‌کرد و شرکت را وادار می‌ساخت تا به پردازنده‌های اینتل رو بیاورد.
ولی حالا، 25 سال پس از راهیابی اولین مدل به فروشگاه‌ها، مک در اوج خود به سر می‌برد. در سه سال گذشته این پلتفرم پیوسته در حال بازیابی سهم بازار اولیه خود است. بیشترین توجهات همیشه به اپل و جذابیت آی‌پاد، آی‌فون و صفحات لمسی آن شده است و ما را از این نکته غافل ساخته که سهم بازار مک در حال دو رقمی شدن است. چیزی که در تابستان گذشته به %10 از کل فروش ایالات متحده رسید. این مقدار در سال 1997 و درست قبل از آنکه مدیرعامل خوش ذوق آن پس از 12 سال از تبعید بازگردد حدود %3 بود.
مک‌ها همچنان به ثبت رکوردهای جدید رشد فروش حتی در رکود صنعت PC ناشی از بحران جهانی اقتصاد ادامه می‌دهند. سیستم‌های اپل هنوز به طور عامی به عنوان پیشرو طراحی مطرحند و با توجه به گردش اپل به سمت اینتل، حالا اغلب با کارایی بهتر از بسیاری از PCهای ویندوز با سخت‌افزار مشابه عمل می‌کنند. اکنون اپل مک را در جایگاه یک کامپیوتر باصرفه، همه‌گیر و واقعی از آلومینیوم و شیشه و پردازنده‌های کم‌مصرف نشانده است.

MacBook pro آخرین محصول اپل ۲۰۰۸

مدیر اجرایی اپل 6 دلیل را برای موفقیت مک ذکر می‌کند. 1. کامپیوترهای بهتر 2. نرم‌افزارهای بهتر 3. سازگاری کامل با ویندوز 4. تیزهوشی بازاریابی 5. فروشگاه‌های خرده فروشی موفق 6. سقوط آزاد ویستای مایکروسافت.
مک اکنون نشانه‌هایی از شکست تصور رایج از نت‌بوک و کامپیوترهای دسک‌تاپ دارد. سیستم عامل مک، TV media hub اپل، آیفون، آی‌پاد لمسی همه از فلسفه سادگی، ویژوال بودن و کوچکی بهره می‌برند. وجه ممیزه اپل این است که نوستالژی را واکس نمی‌زند و برای محصولاتش سالگرد برگزار نمی‌کند و این چیزی‌ است که کسب و کار آنها را تعیین می‌کند.
یکی از حاضران در رونمایی چند لپ تاپ جدید اپل در اکتبر گذشته می‌گفت هنگامی که سالروز تولد جابز را به او تبریک گفته بود، استیو جواب داده که به آن فکر نمی‌کند و اضافه کرده: “زمانی که در 1997 برگشتم، دنبال فضاهای بیشتری در شرکت می‌گشتم و یک آرشیو از مک‌های قدیمی و چیزهای دیگر دیدم. گفتم همشون را ببرید و همه را به استنفورد فرستادم. اگر در بیزینس به عقب نگاه کنی نابود خواهی شد. باید به جلو نگاه کنی!” و دقیقاً به همین دلیل، مک هنوز به عنوان یکی از پایه‌های صنعت PC و دلیل وجود اپل، تأثیر به سزایی بر کامپیوترها داشته است و امیدوارانه خواهد داشت.

برچسب‌ها: مک, مک بوک, مکینتاش, اپل, استیو جابز